قابلیت جنجالی ویرایش تصویر با هوش مصنوعی در X؛ موج تازه اعتراض و خروج هنرمندان
پلتفرم X (توییتر سابق) با معرفی قابلیت جدیدی برای ویرایش تصاویر با استفاده از هوش مصنوعی، بار دیگر به مرکز توجه و انتقاد کاربران، بهویژه هنرمندان و طراحان دیجیتال، تبدیل شده است. این ویژگی که بهتازگی بهصورت گسترده در دسترس کاربران قرار گرفته، امکان ویرایش هر تصویری را که در این شبکه اجتماعی منتشر شده باشد، تنها با وارد کردن یک دستور متنی فراهم میکند؛ تصمیمی که نگرانیهای جدی درباره مالکیت آثار، حریم خصوصی و سوءاستفاده از محتوای بصری ایجاد کرده است.
ویرایش تصویر بدون رضایت کاربران
بر اساس این بهروزرسانی، تمامی تصاویر منتشرشده در X به گزینهای با عنوان «ویرایش تصویر» مجهز شدهاند. کاربران میتوانند با انتخاب این گزینه و وارد کردن یک پرامپت متنی، تغییرات دلخواه خود را از طریق هوش مصنوعی اعمال کرده و خروجی نهایی را دانلود یا دوباره در پلتفرم منتشر کنند. نکته بحثبرانگیز این است که این قابلیت بهصورت پیشفرض فعال شده و در حال حاضر، راه مشخصی برای غیرفعالسازی آن وجود ندارد.
همین موضوع باعث شده بسیاری از کاربران این اقدام را بهمنزله نادیده گرفتن «رضایت صاحب اثر» تلقی کنند؛ بهویژه در شرایطی که تصاویر میتوانند شامل آثار هنری، عکسهای شخصی یا محتوای دارای مالکیت فکری باشند.
تهدیدی برای هنرمندان و مالکیتهای فکری
منتقدان معتقدند این قابلیت نهتنها آثار هنری مستقل را در معرض دستکاری قرار میدهد، بلکه تصاویر مرتبط با مالکیتهای فکری شناختهشده در حوزههای سینما، تلویزیون و بازیهای ویدیویی را نیز هدف قرار میدهد. در حالی که ابزارهای هوش مصنوعی برای ویرایش تصاویر پیش از این نیز وجود داشتند، ادغام مستقیم چنین قابلیتی در یک شبکه اجتماعی پرمخاطب، بهنوعی عادیسازی و تشویق این روند تلقی میشود.
در واکنش به این تغییر، بسیاری از هنرمندان اعلام کردهاند که دیگر آثار خود را در X منتشر نخواهند کرد. برخی از آنها این تصمیم را ادامه روندی میدانند که در آن پلتفرمها بدون در نظر گرفتن حقوق خالقان محتوا، به سمت استفاده گسترده از هوش مصنوعی حرکت میکنند.
نگرانیهای امنیتی و حریم خصوصی
نگرانیها تنها به حوزه هنر محدود نمیشود. کاربران هشدار دادهاند که این قابلیت میتواند برای ویرایش تصاویر واقعی افراد (IRL)، از جمله عکسهای شخصی و خانوادگی، بدون رضایت صاحبان آنها مورد استفاده قرار گیرد. همین مسئله باعث شده هشدارهایی درباره به اشتراکگذاری تصاویر واقعی در X در شبکههای اجتماعی منتشر شود و پیامدهای امنیتی و اخلاقی این تصمیم زیر سؤال برود.
نبود گزینهای برای اعلام رضایت یا انصراف (Opt-out) از این قابلیت، یکی از اصلیترین دلایل انتقادها عنوان شده و بسیاری آن را یکی از جنجالیترین تغییرات اخیر این پلتفرم میدانند.
نبود راهکارهای فنی برای جلوگیری
در حال حاضر، ابزارهایی مانند Nightshade و Glaze که با هدف جلوگیری از استفاده آثار هنری در آموزش مدلهای هوش مصنوعی توسعه یافتهاند، تأثیری بر جلوگیری از ویرایش تصاویر در X ندارند. بررسی تنظیمات مرتبط با هوش مصنوعی در بخش حریم خصوصی نیز نشان میدهد که این گزینهها بهطور مشخص شامل قابلیت ویرایش تصویر نمیشوند. حتی طبق اعلام Grok، چتبات هوش مصنوعی X، فعلاً راهی برای غیرفعال کردن این ویژگی وجود ندارد.
برخی کاربران بهعنوان راهحلی موقت، پیشنهاد دادهاند تصاویر بهجای فرمتهای رایج مانند JPG با فرمت GIF بارگذاری شوند؛ روشی که اگرچه میتواند مانع ویرایش شود، اما معمولاً به کاهش کیفیت تصویر منجر خواهد شد.
پیامدهای احتمالی حقوقی
در این میان، برخی تحلیلگران بر این باورند که شرکتها و صاحبان بزرگ مالکیتهای فکری ممکن است در آینده نزدیک نسبت به این قابلیت واکنش حقوقی نشان دهند. سابقه مخالفت شرکتهایی مانند دیزنی با بازتولید آثارشان توسط ابزارهای هوش مصنوعی نشان میدهد که این موضوع میتواند به چالشهای حقوقی گستردهتری برای X منجر شود.
با توجه به موج اعتراضها و خروج هنرمندان از این پلتفرم، باید دید X در نهایت چه واکنشی به این انتقادها نشان خواهد داد و آیا امکان اعمال محدودیت یا گزینههای کنترلی برای کاربران فراهم میشود یا خیر.
